سود و زیان بستن تنگه هرمز برای کیست؟

moscowجمهوری اسلامی سال هاست تهدید و اخطار بستن تنگه هرمز و دیگر گلوگاه های کشتیرانی خلیج فارس و عمان را تکرار کرده است. هرچند چنین اقدامی خطر بزرگی را متوجه ایران می کند و اینکه جهموری اسلامی دست به آن بزند، هنوز هم بعید است، اما به نظر میرسد احتمال چنین رویدادی این روزها از همیشه بیشتر است. اگر جمهوری اسلامی و آمریکا به مذاکره ننشینند آنگاه می توان جدی تر به این مسئله نگاه کرد.

جمهوری اسلامی هفته پیش در یکسری مانورهای نظامی توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی آمادگی و عزم خود را برای بستن این تنگه و مقابله با نیروی نظامی آمریکا به نمایش گذارد. جاکوب شاپیرو کارشناس امور اقتصادی مرکز تحقیقات ژئوپوپالیتیک فیوچر در مصاحبه ای با نیوزویک[i]دیدگاه خود را بیان کرده است و از جمله به یان نکته پرداخته است که کدام کشور بیشترین سود را از آشفتگی تنگه هرمز خواهد برد.

تنگه هرمز که خلیج فارس و خلیج عمان را به هم وصل می کند نقش مهمی در صادرات نفت کشورهای منطقه این دو خلیج دارد. نزدیک به ۳۰ درصد از نفت صادراتی جهان از این تنگه انتقال داده می شود. کشورهای عربستان، کویت، امارات متحده عربی، قطر و خود ایران از این مسیر این تنگه نفت صادر می کنند. آمریکا همیشه در پاسخ به تهدیدات جمهوری اسلامی گفته است که قاطعانه به پشتیبانی از صدور نفت این کشورها وارد عمل می شود و آرامش تنگه هرمز را تامین می نماید. البته آمریکا به توانایی ها و قدرت نظامی جمهوری اسلامی در تنگه هرمز واقف است و مین های دریایی، موشک های ضد ناو و قایق های تندرو سپاه را نادیده نمی گیرد، ولی می گوید ایران برای مدتی کوتاه می تواند دردسر جدی برای این تنگه بیافریند.

شاپیرو ایران را دارای توانایی های نظامی ذکر شده می داند و همینطور نفوذ ایران بین شیعیان کشورهای منطقه و حزب الله لبنان را هم بازوهای کمکی برای مقابله با آمریکا بر می شمرد. با این حال شاپیرو احتمال زیادی نمی دهد که ایران تن به این بحران بزرگ دهد زیرا جدا از سنگین بودن پیامد های اقدام نظامی آمریکا، بدون شک وجهه ی بین المللی ایران آسیب زیادی خواهد دید. کشورهای چین، عراق و هندوستان که اکنون علی رغم تحریم های آمریکا مراودات اقتصادی با ایران دارند، می توانند از این اقدام ایران آزرده شده و روابط خود را با ایران محدود سازند. اما برنده ی اصلی چنین بحران و آشفتگی در کشتیرانی تنگه هرمز روسیه خواهد بود. شرایط جغرافیایی و امکانات روسیه زمان را برای ارسال نفت و سرازیر شدن پول به اقتصاد روسیه فراهم می کند. هر چند که این شرایط با توجه به قدرت نظامی ایران و آمریکا موقت خواهد بود و آمریکا دیر یا زود تنگه را زیر کنترل خود در خواهد آورد، اما سود روسیه از این دوران موقت حتمی است.

RTX6DC71

نقشه ی نقل و انتقال نفت در جهان. برگرفته از سایت «نیوزویک».

[i]https://www.newsweek.com/what-happens-if-iran-closes-worlds-most-important-oil-route-prices-rise-war-1067000

تحلیل/ نقطه