ادامه ی تاکتیک ‌«آرامش بدون تماس فیزیکی» پوتین برای ادلب

idlibقانع کردن اردوغان

همانگونه که انتظار می رفت مهم ترین دستاورد نشست ادلب در تهران، واضح تر گشتن استراتژی نظامی روسیه برای شهر ادلب بود. ولادیمیر پوتین تاکید بر عملیات نظامی کرد و از تاکتیک آرام کردن شورشیان با تهدید به برخورد شدید، دفاع کرد. نشست ادلب در تهران پایان یافت. قرار نبود جمهوری اسلامی از این نشست با خنده ی شیرین آقای حسن روحانی بیرون آید، زیرا این نشست برای قانع کردن ترکیه و هماهنگ کردن عملیات نظامی و انتظارات سیاسی ترکیه از شرایط سوریه برگزار شد. از همین رو، نگاه روسیه به ادامه ی عملیات نظامی در مقابل با «شورشیان» سوریه، این نشست را دارای زاویه کرد. البته ناگفته نماند که دیدار حسن روحانی، ولادیمیر پوتین و رجب طیب اردوغان زیر پوشش تبلیغاتی زیادی قرار نگرفت. نه قبل از آن و نه بعد ازآن چنین روی ندارد. نشستی، از سوی سه قدرت نظامی در جنگ داخلی سوریه، در پایان نقطه ی مشترک مذاکرات خود را روی مقابله با تروریست می نویسد و نام های آشنای داعش و النصره را هدف آینده ی «اشتراک استراتژیک» خود می نامد.

در ابهام ماندن راه حل مشترک

سه دولتی که در به آتش کشیدن سوریه نقش همپای دولت بشار اسد را داشته اند و دوتای آنها همراه اسد بو ده اند و یکی از آنها در مقابله با اسد نیروی نظامی خود را به سوریه کشانده است، در یک ابهام از راهکارهای خود برای بدست گرفتن کنترل شهر ادلب دیدگاه های خود را بیان می کنند. از یک سو، با تاکید بر مذاکرات می کنند. این موضع آنها دلیل روشنی هم دارد؛ اکنون که شهر ادلب می تواند یک برگه ی سیاه و فراموش نشدنی دیگری در تاریخ جنایات جنگی «دولت بشار اسد» باشد، این سه دولت که زبان نظامی را در سوریه جا نشانده اند، از فایده و استفاده ی از «مذاکرت» می گویند. به نظر می رسد این نگاه حاشیه ای به مذاکرات بخاطر توجه به ترکیه است. رجب اردوغان نگرانی خود را از امکان موج پناهجویان بسوی ترکیه بیان کرده است و خواهان «آتش بس» شده است. او می گوید سه میلیون ساکن این شهر با ادامه حملات نظامی، در معرض یک کشتار بزرگ قرار می گیرند و نا چارند از ادلب متواری شوند.

از سوی دیگر، ولادیمیر پوتین با آتش بس پیشنهادی ترکیه مخالفت کرده است. او به صراحت گفته است که به این دلیل که در ادلب غیر نظامیان سکونت دارند، نمی توان عملیات نظامی را قطع کرد. پوتین تاکید میکند که شهر در دست شورشیانی است که در مذاکرات صلح شرکت نمی جویند. آنها را تروریست می داند و خواهان قلع و قمع آنها از شهر ادلب و زنده نگاه داشتن ادامه ی پروسه ی پیشرفت «صلح» است.

حسن روحانی نیز همصدا با پوتین ادامه ی عملیات نظامی را قبول دارد. روحانی خواهان بیرون رفتن نیروهای آمریکایی از سوریه است و آنها مزاحم پیشرفت گفتگوهای صلح سوریه می داند. این نکته هم شایان توجه است که آمریکایی ها خود را در حال آموزش نظامی نیروهای شورشی «میانه رو» می دانند.

ادامه ی سیاست تعیین کننده ی روسیه

پوتین در این نشست طرح دی-اِسکِلٰیشن را باز به میدان آورد! این اصطلاح در علم پزشکی برای کنترل بیمارانی بکار می رود که بسیار تحریک شده هستند و نمی توانند شرایط واقعی را تشخیص دهند. از اینرو پرستار و کادر درمانی سعی می کنند به او بفهمانند که چنانچه شرایط ادامه یابد استفاده از نیروی فیزیکی و حتی خشونت تنها راه باقی مانده برای درمان است. پوتین اینگونه تاکتیک خود برای کنترل ادلب را تشریح نمود که در حال حاضر همکاری بین نیروهای ویژه «روسیه» و نیروهای نظامی دولت سوریه و ایران بیش از هر زمان دیگری است. او هشدار داد که به ادلب سلاح های شیمیایی آورده شده است که می خواهند گناه استفاده از آنرا به گردن دولت بشار اسد بیندازند. پوتین می گوید که قصد دارند در ادلب باور به صلح را «مرحله به مرحله» به شورشیان القا نمایند. تاکنون این طرح «مناطق امن»، در بخش هایی از سوریه با این روش پیاده شده است که دولت سوریه شورشیان و خانواده های آنها را پس از پیروزی نیروهای دولتی، به مناطقی دیگر برده است تا آتش بس ادامه یابد. پوتین به نوعی بدنبال «تنبیه» شورشیان، در آخرین دژ مقاومت آنها در سوریه است. این آخرین نمایش قدرت، برای پوتین و پیروز شدن استراتژی نظامی روسیه در سوریه می تواند دیده شود.

به هر روی شهر ادلب منتظر حوادث تلخی خواهد ماند. سکوت آمریکایی ها درباره مسائل سوریه، پس از نشست دونالد ترامپ و ولادیمیر پوتین در هلسینکی، قابل توجه است. گویی آمریکایی ها تنها با شرط کنار گذاشتن ایران از سوریه، کنار ماندن اسراییل از ناآرامی ها سوریه، کنترل و دستاوردهای این جنگ داخلی وحشتناک را به روس ها واگذار کرده اند.

منبع خبر: رویترز و ای اف پی/ نقطه